Maniok to łatwa w uprawie roślina, dzięki której ludzie w biedniejszych rejonach świata mogą się wyżywić. Niestety, jeśli maniok nie zostanie odpowiednio przygotowany, może być śmiertelnie trujący. Dlaczego o tym piszę? Maniok jest coraz bardziej popularny w USA i Europie, gdzie jest stosowany w kuchni bezglutenowej. Jest też wykorzystywany do produkcji kulek do bubble tea. Tapioka jest też składnikiem panierek do kurczaków i owoców morza, jest wykorzystywana także przez przemysł spożywczy w Polsce i w Europie.

Wielu naszych rodaków wyjeżdża na wczasy za granicę i tam bezkrytycznie próbuje miejscowych przysmaków. To może być bardzo groźne. Świeży maniok można też już kupić w Polsce, w cenie ok. 20 zł za kg. Chęć spróbowania tego warzywa może zakończyć się tragicznie – ciężką chorobą lub śmiercią. Zanim zaczniesz przygotowywać maniok, sprawdź jak to zrobić!

Co to jest maniok cassava?

Maniok Cassava jest roślina wręcz figlarną. Z jednej strony stanowi podstawę wyżywienia ludzi w biednych rejonach Azji, Afryki i Ameryki Południowej. Z drugiej produkowane są z niego dania dla ludzi bogatszych (jak kulki z tapioki do bubble tea i chipsy) i znudzonych, którzy chcieliby spróbować czegoś innego. A do tego jeszcze dochodzi tu sprawa osób uczulonych na gluten, które muszą z diety usunąć ten składnik. Bezglutenowe produkty z manioku cieszą się coraz większym zainteresowaniem w krajach zachodu, bo są po prostu dobre. Bezglutenowa mąka z manioku daje spore pole do popisu. Z mąki z manioku można piec chleb, pizzę, robić naleśniki, stosować jako zagęstnik. Są też osoby, którym łatwo można wmówić różne bzdury, dzięki czemu szybko zasilają grono zainteresowanych konsumentów, poprawiając wyniki sprzedaży. Takie osoby nie są w żaden sposób uczulone na gluten, ale wiedzą, że „gluten to śmierć” dlatego muszą jeść rzeczy bezglutenowe. Bulwy manioku wyglądają jak wielkie ziemniaki.

Przeczytaj: Jedzenie jako wyznacznik statusu, nawet gdy smakuje okropnie

Zastosowanie manioku. Potrawy z manioku

Kuleczki tapioki w bubble tea, która jest bardzo popularna w Azji i coraz bardziej popularna w Europie.

Mąka z manioku – tapioka. Maniok się suszy, a następnie mieli. Powstają z niego wymienione wyżej kuleczki tapioki (maniok grubo zmielony), a także pasty (np. Fufu z Afryki), zupy, desery (puddingi – desery z gotowanego mleka kokosowego z cukrem, które jest zagęszczane maniokiem).

Maniok smażony (mandioca frita w Brazylii), maniok gotowany (zupa egusi w Nigerii), maniok jako dodatek do dań z kurczaka, gulaszy, zup w Ameryce Łacińskiej i Afryce.

Ugotowany maniok ma konsystencję ziemniaka, ale jest bardziej kleisty i lekko słodkawy, jak batat.

Chrupki i chipsy. Np. Farofa w Brazylii (chrupiący dodatek do mięs, fasoli czy ryżu), chipsy (cienkie plasterki manioku przyrządza się tak samo, jak chipsy z ziemniaków – cienkie plastry smaży się w oleju a potem przyprawia).

Naleśniki z manioku np. tapioka crepes w Brazylii.

Słodycze, jak malezyjskie Kueh, ciastka z manioku. A także wspomniane wcześniej puddingi. Ciasto z manioku piecze się też na Filipinach.

Potrawy z fermentowanej mąki z manioku, jak Attieke z Wybrzeża Kości Słoniowej lub Lafun z Nigerii.

Napoje: np. do produkcji piwa maniokowego w Afryce lub napoju alkoholowego kassiri w Ameryce południowej, a także popularnego nigeryjskiego napoju Garri, który powstaje z manioku, wody, cukru i mleka.

W Afryce jada się też gotowane liście manioku. Gotowane, bo jedzenie surowego lub źle przyrządzonego manioku (liści, bulw, mąki) może się skończyć tragicznie.

Składniki panierki. Tapioka jest świetna jako składnik panierek, do dań (mięs, owoców morza) smażonych na głębokim tłuszczu.

Dlaczego maniok (tapioka) może być trujący?

Maniok (Manihot esculenta) zawiera glikozydy cyjanogenne, głównie linamarynę i lotaustralinę, które w organizmie mogą uwalniać cyjanowodór (kwas pruski, HCN) – substancję toksyczną. Toksyny te są naturalnym mechanizmem obronnym rośliny przed szkodnikami. Niestety, są też trujące dla człowieka. Jeśli maniok nie zostanie odpowiednio przygotowany, skutki mogą być tragiczne (nie straszę, o tym dalej).

Słodki maniok zawiera mniej niż 50 µg/g HCN (na świeżą masę) i jest bezpieczny po odpowiednim gotowaniu lub obieraniu. Gorzki maniok ma wyższą zawartość HCN (do 400-500 µg/g) i wymaga bardziej intensywnego przetwarzania, np. moczenia, fermentacji czy gotowania, by usunąć toksyny.

Jakie są objawy zatrucia maniokiem? Zatrucie cassavą objawy

Powodem zatrucia jest cyjanowodór. W przypadku łagodnego zatrucia pojawiają się bóle i zawroty głowy, nudności, zmęczenie, suchość w gardle. W przypadku ciężkiego zatrucia pojawiają się bóle brzucha, wymioty, biegunka, drgawki, sztywność mięśni, trudności w oddychaniu, a w skrajnych przypadkach zapaść lub śmierć w ciągu 30 minut.

Uwaga! Dawka śmiertelna HCN to około 1 mg/kg masy ciała (np. 70 – 80 mg dla typowej, europejskiej osoby ważącej 70 – 80 kg).

Szkodliwe może być też spożywanie małych ilości toksycznego manioku. Może to prowadzić do chorób neurologicznych, takich jak konzo (nieodwracalny paraliż spastyczny) czy tropikalna neuropatia ataktyczna (problemy z widzeniem, słuchem, chodzeniem).

Maniok i jego ofiary. Zatrucie maniokiem. Zatrucie tapioką

Na świecie każdego roku dochodzi do setek zatruć nieodpowiednio przygotowanym maniokiem. Jeden z malezyjskich portali informował, że rocznie umiera 200 osób na całym świecie na skutek spożycia źle przygotowanego manioku. Artykuł na portalu został oparty o dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO),

Były też przypadki masowych zatruć maniokiem.

2017 rok, Uganda. W Kasese District odnotowano wybuch zatrucia cyjanowodorem po spożyciu mąki z manioku o wysokiej zawartości HCN. Zarejestrowano 98 przypadków, w tym 2 zgony. Przyczyną było użycie gorzkiego manioku bez odpowiedniego przetwarzania.

2005 rok, Filipiny. W Bohol co najmniej 110 dzieci zatruło się po spożyciu przekąsek z mąki maniokowej, z czego 30 zmarło. Podejrzewano niedostateczne przetworzenie manioku lub zanieczyszczenie pestycydami.

2017 rok. Wenezuela. W czasie kryzysu żywnościowego odnotowano zgony po spożyciu gorzkiego manioku, który nie był odpowiednio przygotowany, bo ludzie, zdesperowani głodem, kupowali go na czarnym rynku.

Jeśli jedziesz za granicę – nie jedz wszystkiego, na co masz ochotę!

Doskonale wiem z własnego doświadczenia (kilka podróży do Indonezji, Malezji i Singapuru), że w gorącym klimacie człowiek ma porządne pragnienie, a na ulicach są setki straganów (warungów w Indonezji), na których miejscowi przyrządzają soki ze świeżych owoców, desery z mleka skondensowanego, owoców i tapioki, bubble tea, produkty lodopodobne (czyli np. miksowany lód z mlekiem skondensowanym i dodatkami) i wiele innych.
Naprawdę, nie jest trudno się powstrzymać. Musisz pamiętać o tym, że nie wszyscy sprzedawcy są uczciwi. Musisz pamiętać o tym, że ludzie w różnych rejonach świata mają nieco mniej rygorystyczne podejście do tematu higieny przy przyrządzaniu jedzenia. Im to nie zaszkodzi, bo są przyzwyczajeni. Tobie zaszkodzi.

Wystarczy, że użyją nieodpowiedniej wody albo źle przygotowanego manioku. I po Tobie, a przecież tego nie chcemy, prawda? Lody i napoje możesz kupić sobie w każdym supermarkecie. Są bezpieczne, bo wyprodukowane w odpowiedni sposób i przechowywane w odpowiedni sposób. Jeśli chcesz jeść na ulicy, zawsze unikaj rzeczy surowych lub gotowanych przez chwilę – owoców morza, surowych warzyw, liści itd. Wybieraj dania gotowane i smażone. Przeżyjesz, wrócisz cało do kraju i będziesz marzyć o kolejnym wyjeździe. Chcesz jeść owoce albo ryby – kup w markecie i przyrządź samodzielnie w domu.

Wiem doskonale, że niektórzy, gdy jadą na wczasy, to muszą mieć wszystko podane pod buzię. Ja nie. Ja lubię gotować. I dlatego gotując samodzielnie, mogę bezpiecznie próbować niemal każdego dania.

Pamiętaj, że maniokiem możesz zatruć się we własnym domu, jeśli np. będziesz spożywać surową mąkę z manioku. Albo Twoja tapioka (do Bubble Tea lub panierki do smażenia) została przygotowana w nieodpowiedni sposób. Dlatego zawsze smaż konkretnie.

Jak uniknąć zatrucia maniokiem? Jak przygotować maniok w bezpieczny sposób?

Maniok musi być odpowiednio przygotowany. Jak się to robi? Po pierwsze bulwy manioku muszą być długo moczone w wodzie. Zaleca się, aby to robić przez 24 godziny. Gorzki maniok – znacznie dłużej. Moczenie w wodzie sprawia, że cyjanowodór odparowuje. Po drugie bulwy trzeba dokładnie obrać. Po trzecie – maniok i produkty z niego muszą być gotowane lub pieczone. Czy tapioka do panierek i kulek do Bubble Tea są bezpieczne? Jeśli maniok był przygotowywany w odpowiedni sposób, to tak. Jeśli nie – też nie są bezpieczne.

Są inne przysmaki, które możesz jeść bez obaw. Na przykład indonezyjski tempeh ( <- przeczytaj o nim). Może nie być produkowany w higienicznych warunkach, ale jest smażony w głębokim tłuszczu. Zatem żaden wrogi Ci drobnoustrój nie przeżyje.

MENU
– > Powrót na stronę główną
– > O mnie
– > Podróże małe i duże – blog podróżniczy
– > Filmy – niezależne recenzje filmowe
– > Kuchnia i przysmaki z całego świata – blog smakosza
– > Muzyka – blog o muzyce
– > Humor
– > Polityka
– > Społeczeństwo
– > Wojsko i obronność
– > Technika i technologia
– > Krytyka nieskatalogowana, czyli wszystko, co mnie wk… denerwuje
– > Krytyka konsumencka – oceny produktów
– > Darmowe książki
– > Motoryzacja – Mój Magazyn Motoryzacyjny Motorewia -> ClubOtomotifID
– > Michał Lisiak – konto YouTube
– > Michał Lisiak – konto Facebook
– > Michał Lisiak – konto X / Twitter
– > Michał Lisiak konto TikTok polskie – > Michał Lisiak konto TikTok Indonezyjskie
– > Powrót na stronę główną