Tempeh to jedno z najczęściej spotykanych dań w Indonezji. W ostatnich latach tempeh został uznany wręcz za superfood, czyli danie bardzo zdrowe. Niestety, są miejsca, w których tempeh jest wyrabiany w warunkach, które dla wielu osób byłyby nie do przeżycia. Jaka jest historia tempeh? Co to jest tempeh? Jak smakuje tempeh?

W Indonezji tempeh spotkasz na każdym kroku

W Indonezji byłem kilka razy i mieszkałem tam łącznie ok. 10 miesięcy. Z tempeh spotkałem się w trakcie wizyt w lepszych restauracjach, w trakcie jedzenia w tanich restauracjach i podczas kupowania jedzenia na ulicy. Widziałem elegancką fabrykę tempeh i widziałem, jak tempeh powstawał w slumsach, nad brzegiem rzeki – ścieku.

Dlaczego tempeh jest tak bardzo popularny? Bo stanowi rodzaj swoistego zapychaczo – wypełniacza.

To oznacza, że możesz nie chcieć zjeść tempeh, a i tak go dostaniesz jako dodatek do dania. Przykład? Indonezyjski gulasz wołowy rendang. Cieszysz się, że dostałeś trzy kawałeczki mięsa wołowego w gęstym, pysznym sosie. Tymczasem okazuje się, że tylko jeden z nich to wołowina. Drugi to usmażony jackfruit. A trzeci? A jakże, tempeh.

Podobnie jest z innymi daniami. Na przykład kaczka z wyspy Madura. Spójrzcie na poniższe zdjęcie. Co mamy w pudełeczku poza udkiem kaczki, ryżem, sosami i pokrojonym ogórkiem? Oczywiście, usmażony tempeh, doprawiony słodkim sosem sojowym kecap.

Dlaczego tempeh jest taki popularny?

Odpowiedź jest prosta. Bo jest tani, w miarę smaczny i zdrowy. Jest źródłem białka. Do tego można go dołożyć jako składnik dodatkowy dla każdego dania, które nie jest słodkie. A od biedy, można też sobie pochrupać od niechcenia.

Historia tempeh

Tempeh powstał na Jawie mniej więcej 400 lat temu. Niektórzy historycy indonezyjscy twierdzą (np. Pani Murdijati Gardjito), że pierwsze wzmianki o tempeh pojawiły się w XIII wieku. Początkowo tempeh był produkowany z czarnej soi. Z czasem zamieniono ją na białą soję, sprowadzaną z Chin, a następnie sadzoną na miejscu.

Jak powstał tempeh? Cóż, można powiedzieć, że ktoś znalazł pleśń na soi i nie wiedząc czemu, postanowił całość usmażyć. Bo co jak co, ale smażyć to Indonezyjczycy kochają nad życie. Smażą wszystko. Nawet mleko. Zaskakujące? Mnie też to zaskoczyło. Widziałem danie (nawet nie pytałem, jak się nazywa, bo nie chcę go robić), w którym miła pani gotowała mleko z agarem (wodorostami, zastępują żelatynę) i cukrem. Kiedy całość ostygła i zastygła, pani pokroiła mleko w kształt paluszków rybnych, opanierowała i usmażyła na złoto. I tak to się żyje w tej Azji.

Jak powstaje tempeh? Jak produkuje się tempeh?

Podstawą do produkcji tempeh jest biała soja. Jest ona gotowana w wodzie wraz z octem. Następnie miesza się ją z pleśnią  Rhizopus oligosporus lub Rhizopus oryzae. Uformowany w kostki tempeh leży w temperaturze od 30 do 42 st. C (typowa dzienna temperatura w Indonezji) przez dwie doby. W biednych dzielnicach można zauważyć wielopiętrowe stoły, wyłożone tempeh, który „dojrzewa” przez dwie doby. W tym czasie pleść zaczyna działać i pokrywa całą powierzchnię tempeh.

Taki tempeh jest gotowy do przyrządzania, które polega na smażeniu go na złoty kolor albo wcześniejszym marynowaniu w sosie (np. podstawowym, słodkim kecap aż nabierze ładnego koloru) i… smażeniu go na chrupko w głębokim tłuszczu.

Jak smakuje tempeh? Smak tempeh

Jeśli tempeh jest przygotowany bez przypraw to smakuje jak wafle ryżowe, z delikatną nutą grzybów, jak w przypadku sera pleśniowego typu brie. Lepszy jest ten zamarynowany w sosie sojowym. Między bajki włóżcie opowieści o tym, jaki to tempeh ma orzechowy czy inny smak. Dobrze wysmażony tempeh jest chrupki. Wielu osobom z pewnością może smakować. Jeśli ktoś lubi azjatycką kuchnię, to dodatek tempeh może zaskoczyć wiele osób.

Dlaczego tempeh jest zdrowy? Dlaczego uznawany jest za superfood?

Z tymi superfood to zawsze jest humor. W tym przypadku też. Wszyscy zachwycają się, jakie to danie jest zdrowe, ale wszyscy od razu zapominają, że tempeh musi być smażony w głębokim tłuszczu. W każdym razie tempeh jest wypełniony dużą ilością białka (ok. 20 g białka na 100 g produktu, ok. 8 g węglowodanów), zawiera też witaminy (B2, B6, niacyna) i minerały (wapń, żelazo, magnez, mangan).

Warto pamiętać, że tempeh w Indonezji jest po prostu substytutem mięsa. Biedni ludzie, których nie stać na mięso, jedzą tempeh. Albo uzupełniają nim (jak pokazałem wcześniej) małą ilość mięsa w daniach. Jeśli chcesz być zdrowy/a, to jedz mięso, a nie tempeh.

Nic w tym dziwnego, że tak się dzieje, bo wołowina i kurczaki są w Indonezji bardzo drogie. Większość wołowiny była importowana z Australii i USA, zatem nie ma się co dziwić, że ceny były wysokie. Aktualnie się to zmienia dzięki inwestowaniu w miejscowe hodowle. A wtedy stanie się coś dziwnego. Indonezyjczycy zmniejszą zainteresowanie tempeh (w sąsiedniej Malezji, bogatszej, niemalże bliźniaczej, spożycie mięsa jest 4 – krotnie większe niż w Indonezji), a różni miejscowi dziwacy będą się nim zachwycać.

Czy w Polsce można spróbować tempeh?

Pewnie. Nie musisz kupować browaru, żeby napić się piwa. Nie musisz jechać na drugi koniec świata, żeby spróbować tempeh. Ja po raz pierwszy spróbowałem tempeh w Polsce. Moja znajoma, rodowita Indonezyjka, produkuje tempeh w naszym kraju i wysyła go w całej Europie. Znajdziesz ją w social mediach pod hasłem dapur_tempeh.

MENU
– > Powrót na stronę główną
– > O mnie
– > Podróże małe i duże – blog podróżniczy
– > Filmy – niezależne recenzje filmowe
– > Kuchnia i przysmaki z całego świata – blog smakosza
– > Muzyka – blog o muzyce
– > Humor
– > Polityka
– > Społeczeństwo
– > Wojsko i obronność
– > Technika i technologia
– > Krytyka nieskatalogowana, czyli wszystko mnie wk….
– > Krytyka konsumencka – oceny produktów
– > Darmowe książki
– > Motoryzacja – Magazyn Motoryzacyjny Motorewia -> ClubOtomotifID
– > Moje konto YouTube
– > Moje konto Facebook
– > Moje konto X / Twitter
– > Moje konto TikTok PL – > Konto na TikTok ID
– > Powrót na stronę główną